• banner1

Jezelf verloochenen?

Fijn dat u de tijd heeft genomen om deze tekst te lezen.

Waarom gaan we nog naar de kerk? Deze bedenking maakten we ons tot 5 maanden geleden wel eens. En sinds dan is de vraag geworden: waarom gaan we op zondagochtend al dan niet met een kopje koffie binnen handbereik voor de PC of TV zitten om een online dienst te volgen? We luisteren naar gezangen en gebeden en krijgen een meditatie te horen. Eén voordeel is dat als je een bepaald gedeelte hebt gemist, je dat even kan terugspoelen. Ik ga u geen tip geven wat u kan doen als u een preek te saai vindt…

Nee maar, alle gekheid op een stokje, kan u niet beter een ochtendwandeling gaan maken, of gaan sporten, of met de kinderen iets leuks gaan doen?

En als je zo doordenkt, dan kom je onvermijdelijk uit bij de vraag: heb ik het geloof eigenlijk nog nodig? Wat is de meerwaarde?

Als je die vraag stelt aan kerkgangers, krijg je vaak diverse antwoorden, van "de Blijde Boodschap - de vertaling in het Nederlands voor het Griekse woord evangelie - geeft me troost en rust", over "ik ben ermee opgegroeid en het is nog steeds een gewoonte", tot "het sociale karakter doet me goed, je komt gelijkgestemde zielen tegen". De kerk is, zeker voor de protestantse minderheid in België, mede een bindmiddel geweest. Er zijn nog meer redenen te bedenken, en alle hebben ze hun waarde, want we mogen ieder met onze eigenheid gelovig zijn.

Vanaf die tijd begon Jezus zijn leerlingen duidelijk te maken dat hij naar Jeruzalem moest gaan en veel zou moeten lijden door toedoen van de oudsten, de hogepriesters en de schriftgeleerden, en dat hij gedood zou worden, maar op de derde dag uit de dood zou worden opgewekt. Petrus nam hem terzijde en begon hem fel terecht te wijzen: ‘God verhoede het, Heer! Dat zal u zeker niet gebeuren!’ Maar Jezus keerde hem de rug toe met de woorden: ‘Ga terug, achter mij, Satan! Je zou me nog van de goede weg afbrengen. Je denkt niet aan wat God wil, maar alleen aan wat de mensen willen.’ | Toen zei Jezus tegen zijn leerlingen: ‘Wie achter mij aan wil komen, moet zichzelf verloochenen, zijn kruis op zich nemen en mij volgen. Want ieder die zijn leven wil behouden, zal het verliezen, maar wie zijn leven verliest omwille van mij, zal het behouden. Wat heeft een mens eraan de hele wereld te winnen als hij er het leven bij inschiet? Wat zou een mens niet overhebben voor zijn leven? Wanneer de Mensenzoon komt, in gezelschap van zijn engelen en bekleed met de stralende luister van zijn Vader, dan zal hij iedereen naar zijn daden belonen. Ik verzeker jullie: sommige van de hier aanwezigen zullen niet sterven voor ze de komst van de Mensenzoon en zijn koninklijke heerschappij hebben meegemaakt.’ - Matteüs 16:21-27

In deze evangelietekst stelt Jezus zélf de vraag aan zijn leerlingen: waarom willen jullie Mij volgen, en snappen jullie wel goed de consequenties? Als je luistert naar de schriftgeleerden en farizeeën en hun wetten en reglementen trouw opvolgt, dan kan er je niets gebeuren, en als je de steeds aangroeiende massa fans die Mij toejuichen volgt, dan kom je bedrogen uit. De massa wil in Mij de sterke man zien die even het Romeinse regime en zijn Joodse vazallen gaat omverwerpen met opstand en rebellie, en wellicht met vele duizenden doden. Ik ben echter niet dat soort van held.

Nee, Jezus kiest voor woord en lering, en verkondigt dingen die volledig tegen de gevestigde orde indruisen. Net zoals Johannes de Doper, waarvan men enkele hoofdstukken vroeger in het Matteüsevangelie kan lezen dat Hij werd vermoord door het regime, weet Jezus dat het Hem óók de kop gaat kosten. Hij wéét dat als Hij naar Jeruzalem gaat, dat Hij voor zijn hachje moet vrezen. Maar Hij kan niet anders. Hij beseft dat Hij te zwak is om het regime manu militari omver te werpen, maar toch kan en wil Hij niet zwijgen.

Voorbeelden in de recente geschiedenis zijn Dietrich Bonhöffer die een maand vóór het einde van de 2e wereldoorlog nog door de nazi's werd geliquideerd en Mahatma Ghandi en Yitzak Rabin die voor hun zoektocht naar een vreedzame oplossing werden vermoord door fundamentalisten voor wie het allemaal niet snel genoeg ging of die alles bij het oude wilde laten.

Wanneer Petrus beseft wat Jezus van plan is, probeert hij Hem te overtuigen om het rustig aan te doen en vooral geen risico's te nemen. Zó slecht hebben ze het toch niet? Petrus vindt het best wel fijn een "groupie" te zijn van die hippe vogel die overal een groot publiek trekt en hier en daar een wondertje voltrekt.

Maar Jezus wijst hem terecht: Hij heeft een doel en is bereid daar de uiterste consequentie van onder ogen te zien. Zwijgen is geen optie.

Als Jezus daarna zegt dat "je jezelf moet verloochenen" en "je alles moeten achterlaten om Hem te kunnen volgen”, dan is dat nogal wat. Maar Hij bedoelt dat niet noodzakelijk materieel. Hij bedoelt eerder dat je je reflex tot zelfbescherming moet laten vallen en je goede bedoelingen niet voor jezelf moet houden. Uit je comfortzone treden, heet dat tegenwoordig.

"Ach", hoor ik u denken, "veel zal het toch niet helpen". De politieke en de industriële leiders hebben zoveel macht dat ik er toch niks kan aan doen.

Toch is dat niet waar: voorbeelden?

Toen Rosa Parks vriendelijk weigerde haar terechte plaats in de bus af te staan aan een witte racist, kon zij zich niet inbeelden dat haar daad wereldberoemd zou worden en voor een ommekeer zou zorgen in de strijd voor de burgerrechten van Zwart Amerika.

Toen de 16-jarige Greta Thunberg in haar ééntje elke donderdag ging spijbelen om vóór het parlement te gaan zitten met een bordje in haar hand om aandacht te eisen voor het klimaat, had zij nooit kunnen denken dat vele jongeren haar voorbeeld zouden volgen en dat klimaat meer dan ooit op de agenda staat, weliswaar momenteel een beetje ondergesneeuwd door de coronapandemie.

Het kan ook op kleiner vlak. Twee van de gemeenteleden van Mechelen-Zuid hebben enkele jaren geleden het wilde idee opgevat om een schooltje voor middelbare studenten te bouwen in Burkina Faso. Ik geef toe, we waren eerst wel een beetje sceptisch en dachten “waar beginnen ze aan?”, maar kijk, dankzij hun inzet en de financiële hulp die soms uit onverwachte hoek kwam, is de school er en functioneert ze goed.

Het hoeft allemaal niet zo grootschalig: je kan een bezoek brengen aan zieken en eenzamen, of er in deze coronatijden vaker mee bellen of een kaartje sturen, je kan een deel(tje) van je rijkdom schenken aan goede doelen of je handen uit de mouwen steken in een organisatie voor kansarmen.

Daar moet je tijd voor vrijmaken, tijd die je anders aan je eigen pleziertjes zou kunnen besteden. Zo kun je "jezelf verloochenen" ook interpreteren.

Zo wil Jezus ons gebruiken om Zijn blijde boodschap uit te dragen. Laten we op die uitnodiging ingaan. En dan mogen we oprecht hopen dat Christus, zoals verwoord in Matteüs 25, tegen ons zal zeggen: "wat je aan de minsten van de mijnen hebt gedaan, dat heb je ook aan Mij gedaan".

Ik wil eindigen met de woorden waarmee wijlen Frank Marivoet steevast zijn preek afsloot: "Veel succes ermee".

Frank Pouliart

23/08/2020